ÇOCUKLUK DÖNEMİ KORKULARI

ÇOCUKLUK DÖNEMİ KORKULARI, oldukça yaygın görülen korkulardır. Korkuların insan yaşamında içgüdüsel olarak var olduğu herhangi bir öğrenme yaşantısı olmadan insan yavrusunun korku eğiliminde olduğu gözlenmektedir. Bu konuda yapılan bir araştırmada yeni doğan bebeklere sanki bir nesne yaklaşıyormuş gibi giderek büyüyen gölgeler gösterilmiş ve bebeklerin huzursuzlanıp kımıldandıkları, kendilerini savunma ya da ortamdan uzaklaşma gibi tepkilerinin olduğu gözlenmiştir.

Korkular, insan yaşamında her yaş döneminde görülmektedir. Bebeklik döneminde her şey korkutucudur. Yabancı bir yüz, gürültülü ortam, bebeğin alışmadığı bir nesne vb. gibi dışsal faktörlerin yanında acıkma, susama, altını ıslatma gibi içsel nedenlerde bebekler için korkutucu gelmektedir.

Korkan bebekler genellikle sıçrama, dudak büzme, yumrukları sıkma, nefes tutarak ağlama gibi belirtiler göstermektedir. 6 ile 8 ay arasındaki bebeklerle yapılan bir çalışmada, bebeklerin hiçbir düşme deneyimi olmamasına karşın boşluk üzerinde yer alan camdan oluşan tabakaya geldiklerinde ilerlemeyi reddettikleri görülmüştür. Bu çalışmada belli korkuların doğuştan geldiğini destekler niteliktedir.

Çocukluk Döneminde Yaygın Görülen Korkular

Çocukluk dönemi korkuları bazı dönemlere özgü olarak görülebilir, en yaygın görülen çocukluk dönemi korkularını şu şekilde açıklayabiliriz:

Bebeklik korkularının içinde en yaygın görülen yabancı korkusudur. Normal ve gelişimsel korkular arasında sayılan bu durum 6 ve 8 aylar arasında sıkça görülmektedir. Tanımadık bir yüzle karşılaşan bebek hemen tanıdık bir yüz arar. Yabancı yakın temasa geçerse korku daha da şiddetlenir. Bu korku doğuştan görme ve işitme engelli olan bebeklerde de gözlenmektedir. Yabancı korkusu anne ve baba dışında akrabalar, komşular, bakıcılar gibi yeni yüzlerin sık sık görülmesiyle azalmaya başlar. Yaş ilerledikçe ve sosyalleşme arttıkça çocuk yabancılar içinde rahatça kalabilir.

2 ve 3 yaş civarı çocuklarda yüksek seslerden korkma gözlenebilir. Elektrikli süpürge, gök gürültüsü, sifon sesi, gibi ani ve yüksek tonlu sesler bu yaş grubunun korkmasına yol açabilmektedir. Gelişim ve yaş ilerledikçe korku yaratan gürültülerde duyarlılık azalır. Öğrenmenin de etkisiyle yüksek gürültüler çoğu zaman eskisi kadar korkutucu gelmemeye başlar.

3-4 yaşlarında genellikle karanlık, hayvan, hırsız, polis, korkuları görülür. Ayrıca bedensel zarar görme, yalnız kalma, uykuya dalma, hayalet, canavar, hortlak gibi hayali nesne korkuları da görülmektedir.

Karanlık korkusu çocuklar, ergenler ve hatta yetişkinler için de sorun oluşturmaktadır. Karanlıkta kişilerin kendini güçsüz ve savunmasız hissetmeleri korkuya yol açmaktadır. Karanlık korkusunda cinsiyetler arası bir fark yoktur. Karanlıktan korkan çocuğu yatıştırmak amacıyla uykuya dalma sırasında yanında olup hem duygusal hem fiziksel temas ile güven ilişkisi kurulmalıdır.

Çocukların korkuları 4 yaşında doruk noktasına ulaşır ve yavaş yavaş yaşla beraber azalmaya başlar. Soyut olan öcü, canavar korkusunu somut korkular almaya başlar.5-6 yaşlarında köpek korkusu, düşme korkusu, anne babayı kaybetme korkusu ortaya çıkmaktadır.

Çocuklara disiplin vermek amacıyla ailelerin sıkça yaptığı hatalardan olan ‘’Yaramazlık yaparsan polis gelir, götürür’’, ‘’ Akşam baban gelince görürsün’’ , ‘’ Yemeğini yemezsen dilenciye veririm’’ şeklindeki söylemler ve tanrı, cehennem gibi algılayamayacağı soyut kavramlarla korkutmak çocuklar için travmatik olmaktadır.

Anaokulu ve ilkokul çağına gelen çocuklarda okuldan dönüşte anneyi bulamamak en sık karşılaşılan korkular arasındadır. 6 ile 7 yaşlarında korkular zirve yapabilir ve odalarında yalnız yatmaktan, yangın çıkmasından, hırsız girmesinden şiddetli korkular yaşanabilir. Bu korkular genellikle izledikleri filmler ve arkadaşlarından duydukları hikayeler nedeniyle ortaya çıkabilmektedir.

Çocukluk çağının ilerleyen dönemlerinde diğer çocukların varlığı önemli hal alır ve çocuk kendini diğerleriyle kıyaslamaya başlar. Bulunduğu sosyal ortama uyum sağlamak güçlü istekler arasındadır. Bu durum ergenlikte zirve yapmaktadır. Ergen bir birey için nasıl göründüğü, arkadaşlarının onun hakkındaki düşünceleri oldukça önemlidir. Bu dönemde sosyal etkinliklere katılma, arkadaş gruplarından dışlanma, başarısızlık, beğenilmeme ve ölüm korkuları yaygındır.

Çocukluk Dönemi Korkuları Normal Midir?

Çocukların farklı gelişim dönemlerindeki korkuları geçici olup süre ve şiddeti abartılı olmadığı sürece normal kabul edilmektedir. Gelişimsel dönemin bilinmesi, yaşa uygun bilgilendirme yapılması destek ve güvence verilmesi bu korkuların giderilmesinde önemli role sahiptir.

Çocukluk Dönemi Korkuları İçin Ne Yapılmalıdır?

Çocukluk döneminde görülen gelişimsel kaygı ve korkuların kaygı bozuklukları, fobiler ve takıntılara dönüşmemesi için ebeveynler çocukluk çağı korkuları hakkında bilgi sahibi olmalı basit müdahale teknikleriyle düzelmeyen korkularda bu alanda uzman olan psikolog veya psikiyatristten destek almalıdır.

Uzm. Psk. Ayşen Yıldız Yıldırım Psikoloji Merkezimizde çocukların psikolojik sorunlarına yönelik uzman desteği sunmaktayız. Oyun terapi, masal terapi ve filial terapi ile çocuklarımıza yardımcı olmaktayız.

Uzman Psikolog Büşra Namoğlu

Bizimle Nasıl İletişime Geçebilirsiniz?

Bireysel terapi, Oyun terapisi, Cinsel terapi, Aile-Çift Terapisi ve diğer alanlar için bizimle 0507 243 77 58 nolu numaradan iletişime geçebilirsiniz.