BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ

BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ , günümüzde pek çok psikolojik ve psikiyatrik bozukluğun tedavisinde yaygın olarak kullanılan terapi türlerinden biridir. Temelleri 1960’lı yıllarda Aaron Beck tarafından atılmıştır. Bilişsel davranışçı terapi, düşüncenin psikolojik ve psikiyatrik bozukluklarda ne şekilde etkili olduğunu açıklayan, danışanda davranış değişimi hedefleyen bir terapidir. Amacı, danışanın olayları yorumlama biçimindeki yanlışlıkları tespit etmek, duygu ve davranışlarını ne şekilde etkilediğini ortaya koymak, danışanın işlevsel olmayan düşüncelerinin yerine olumlu ve gerçekçi olan düşünceler ile değiştirmektir.

Günlük hayatımızda birçok olayla karşılaşırız ve bu olaylar karşısında aklımızdan otomatik düşünceler geçer. Otomatik düşünceler zihnimizde refleks gibi ani olarak gelen düşünce, görüntü ve ses olarak beliren, doğru-yanlışlığı yeterince değerlendirilmemiş olan ve kökeni çocukluğumuzdan beri oluşmaya başlayan temel inançlarımıza dayanan duygu ve davranışlarımızı etkileyen zihinsel işlevlerdir. Örneğin sınavdan düşük not alan birisinin “Ben çok başarısız ve tembel biriyim” diye düşünmesi gibi.

Terapide danışanın yaşadığı problem hakkında terapistin bilişsel- davranışsal yöntemleri kullanmasının yanı sıra danışana problemin çözüm sürecini desteklemek, iyileştirmek, hızlandırmak ve istenilen değişimin kalıcı olabilmesi için psikoeğitim ve birtakım görevler vererek terapi sonlandığında danışanın kendi kendisinin terapisti olması amaçlanır. Tıpkı bir ebeveynin çocuğuna bisiklet sürmeyi öğretmesinde olduğu gibi çocuk doğru bir şekilde bisiklet sürmeyi öğrenmeye başladığında yavaş yavaş kendi kendine bisiklet sürmeyi devam ettirir. Bu başarıyı elde etmek için de terapist ve danışan arasında sağlam bir terapötik ilişki olmalıdır. Seanslara aktif katılım sağlanmalı ve iş birliği halinde hareket edilmelidir. BDT amaca dönük, sorun odaklı ve kısa süreli bir terapi türüdür. Bilişsel davranışçı terapi yapılandırılmıştır yani sistemli bir şekilde terapinin nasıl ilerleyeceği belirlenmiştir. Terapide güncel olarak sıkıntı veren durum belirlenir ve danışanın neyi değiştirmek istediği açıkça sorulur buna yönelik hedefleler koyulur ve seanslar bu hedeflere göre şekillendirilir. Bilişsel davranışçı terapiyi açıklarken düşüncelerimizin duygu ve davranışları etkilediğini söylemiştik bu durumdan fizyolojik olarak da etkilenilebilir. Sınava girerken düşük alacağını düşünen birisinin kalbinin daha hızlı atmaya başlaması gibi.

Bilişsel davranışçı terapi olaylar karşısında verdiğimiz duygusal tepkilerin aslında gündelik yaşamımızda bizim bu olayları algılama şeklimizden kaynaklandığını ifade eder. Epictetus’un “ İnsanları rahatsız eden şeyler değil, o şeylerle ilgili görüşleridir.” İfadesi de durumu özetlemektedir. Terapide danışanla beraber oluşturulan tedavi planına ek olarak yaşanan rahatsızlığın danışanın yaşam kalitesini etkileme derecesine göre psikoterapiye ek olarak ilaç tedavisi ile birlikte devam edilebilir. Terapist ilaç kullanımının etkili olabileceğini düşündüğünde danışana durumun avantaj ve dezavantajları anlatır ve yine karar danışanla birlikte verilir. Birçok rahatsızlık ilaç kullanılmadan sadece psikoterapi ile tedavi edilebileceği gibi hem psikoterapi hem de ilaç tedavisi birlikte kullanılmaktadır.

BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ NE KADAR SÜRER?

Terapinin ne kadar süreceği genellikle ilk 2-3 seans sonrasında problemin tanımlanması, günlük hayatı etkileme şiddetine göre terapist tarafından öngörülebilir. Genel olarak Bilişsel Davranışçı Terapi tedavi süreci ortalama 10 seans sürmektedir. Bu seans süresi danışanın yaşadığı problemin türüne ve şiddetine göre azalıp artabilmektedir.

Genellikle haftada bir defa seans düzenlenir ve seanslar ortalama 45-50 dakika sürmektedir. Danışanın kendini iyi hissetmesiyle beraber seans aralıkları uzamaya başlar. Önce haftada bir düzenlenen seanslar 15 günde bir düzenlemeye daha sonra üç haftada bir defa seans olmak üzere kademeli bir şekilde seanslar seyrekleştirilir. Bu süreç danışana terapide öğrendiği becerilerin, verilen görev ve egzersizleri uygulaması için imkân sunar.

Terapiye son verildikten sonra 3,6 ve 12 ayda güçlendirme seansları düzenlenebilir. BDT yetişkinlere, ergenlere, çocuklara uygulanabilmekte ve oldukça iyi sonuçlar vermektedir. BDT nin başarılı ve etkili bir terapi olduğunu gösteren bilimsel çalışmalar mevcuttur. Genellikle anksiyete bozuklukları, depresyon, DEHB (dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu), Travma be Travma sonrası stres bozukluğunda etkili bir bicimde kullanılmaktadır.

BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ (BDT) HANGİ RAHATSIZLIKLARDA ve PROBLEMLERDE UYGULANMAKTADIR?

Depresyon
Anksiyete bozuklukları
OKB (Obsesif kompulsif bozukluk)
Panik atak
Yeme bozuklukları
Obezite
TSSB (Travma sonrası stres bozukluğu)
Hipokondriyazis
Alkol ve madde kötüye kullanımı
Sigara bağımlılığı
Şizofreni
Bipolar bozukluk
Aile terapilerinde
Tik gibi davranış problemlerinde
Uyku bozuklukları
Özgüven Problemleri
İletişim Problemleri
Sosyal fobi
Özgül fobi
Öfke kontrolü
Cinsel işlev bozuklukları
Somatoform bozukluklar gibi pek çok rahatsızlıkta başarılı bir tedavi yöntemi olarak BDT uygulanmaktadır.

Psikolog Kader AKALIN

Bizimle Nasıl İletişime Geçebilirsiniz?

Bireysel terapi, Oyun terapisi, Cinsel terapi, Aile-Çift Terapisi ve diğer alanlar için bizimle 0507 243 77 58 nolu numaradan iletişime geçebilirsiniz.