EVLİLİK UYUMU
EVLİLİK UYUMU, karşılıklı olarak sağlıklı iletişim kurabilen, çeşitli konularda fikir birliği sağlayan ve sorunları çözme becerisi olan evli çiftlerin gösterdiği uyumdur. Uyumun sağlanmasıyla birlikte evlilik doyumu da yaşanır, dolayısıyla mutlu bir evliliğin tablosu çizilmiş olur. Bu uyumun sağlanması için öncelikle iyi bir şekilde işlev görmesi gerekir, bu işlevsellik de iki şekilde değerlendirilir: süreklilik ve kalite.
Sürekliliği olan bir evlilik eşlerden birinin ölümü ile sonlanırken, süreksiz bir evlilikte eşler istekleri üzerine sonlandırma kararını alırlar. Evliliğin kalitesi ise doğrudan eşlerin ilişkisinin nasıl olduğu, bu ilişkiden ne hissettikleri ve nasıl etki ettiği ile alakalıdır.
Aile toplumun en küçük grubu olsa da en önemli parçasıdır. Ebeveynlerin sağlığı, çocukların sağlığını etkiler ve aynı zamanda sağlıklı aile çevresini, bulunduğu toplumu olumlu etkiler. Mutlu bir evlilik çocuğun gelişiminde çok büyük bir rol oynar. Anne- babanın mutluluğu, birbirlerine gösterdikleri sevgi, saygı ve problem çözme becerileri çocuğun da bu özelliklere sahip olması için bir örnektir. Çocuk mutlu aileye tanık olur, öğrenir ve hem kendisi için hem de evliliğinde partneri için ailesini taklit eder.
Ailenin uyumsuz bir evliliğe sahip olması da maalesef ki çocuk üzerinde aynı süreci takip eder fakat bu sefer olumsuz bir şekilde gelişir ve çocuğun kendi hayatında uyguladığı taklit yanlış şekilde uygulanır. Çocuk büyür, yaşadığı olumsuzluklar evliliğini etkiler, mutsuz bir evliliği olur, çocukları da mutsuz olur. Bu döngüden çıkarılacak konunun, bireyin psikolojik sağlamlığının evlilik uyumu için önemli olduğunu söyleyebiliriz.
Uyumsuz evliliğe tanık olan çocuklarda birçok ruhsal sorunun ortaya çıktığı gözlemlenmektedir. Çocuğun da kişilik yapısıyla bağlantılı olarak, ailesinin tüm sorunlarının kendisinden kaynaklı olduğunu düşünen çocuk kaygı bozukluklarına sahip olabilir. Aynı zamanda sürekli kavga eden ebeveynlerine tanık olan çocuk, kavga etmeyi bir problem çözme aracı olarak görebilir ve bu davranışı abartılı olarak, sosyal veya romantik ilişkilerinde uygulayabilir.
Evlilik Uyumunu Etkileyen Faktörler
Evlilik iki kişilik psikolojik bir sistemdir ve çiftlerin birçok açıdan (psikolojik, fizyolojik, toplumsal) birbirlerinin ihtiyaçlarını karşılamasıyla ilgilidir. Öncelikli olarak, partnerimizin ihtiyacını karşılamadan önce, kendi ihtiyaçlarımızın karşılanmış, evlilik doyumundan önce kendi hayatımızdan doyum alabilmeyi sağlamış olmamız gereklidir. Bireylerin kişilik özellikleri, yetiştirilme koşulları, yetiştirildikleri çevre, aile görgüleri ve evliliğe yükledikleri anlam, aldıkları eğitim, meslekleri, inanç sistemleri, ruhsal yapıları, eğilimleri gibi değişkenler evlilik uyumuna etki etmektedir. Örneğin; evliliğinizdeki stresli dönemleri sağlıklı bir şekilde atlatabilmek için ruhsal yapınızın da sağlıklı olması, farklı görüşlerinizi dile getirirken büyük bir çatışma yaşamamak için sakin bir kişilik özelliğe sahip olmanız ya da çocuk yetiştirme konusunda aldığınız eğitimin yeterli olması önemlidir.
Evlilik uyumunda, eşinizin yetiştirme koşulları, inanç sistemleri ya da kişilik özelliklerinin sizinle aynı olması zorunlu değildir, burada önemli olan farklılıklarınıza rağmen bu çatışmaları konuşabiliyor olmak, iki tarafın da memnun kaldığı ortak bir yere varabilmektir. Şöyle ki; yapılan çalışmalara göre kadınların evliliklerinde sorunları ortaya çıkarması, depresif belirtiler göstermesi, hatta belki de “trip atması” evlilik doyumunu arttırabilecek etkiye sahip olduğu görülmüştür. Erkeğin de sorunları aşırı derecede mizaha çevirmesi boşanmayı tetikleyecek etkiye sahiptir. Burada bahsedilmek istenen; her tartışmada trip atmanın doğru, sorunları mizaha çevirmenin yanlış olduğu değil, sorunları görmezden gelmeyip gün yüzüne çıkartmanın ve bunları sağlıklı bir şekilde konuşmanın evlilik uyumuna ulaşmada daha doğru olduğudur.
Sürekli kavga eden, tartışan çift dışarıdan bakıldığında mutsuz bir evlilik yaşadıkları düşünülse de her zaman böyle olmak zorunda değildir. Birçok konuda farklı görüşlere sahip olabilirler ama sorunları çözme becerileri iyiyse bu tartışmaların evliliklerine olumlu etkileri olabilir. Eğer tartışılan konular çözüme ulaşılmıyor, tekrar ve tekrar gün yüzüne çıkıyorsa evlilik uyumunun pek de sağlanmadığını söylemek doğru olacaktır. Yapılan araştırmalara göre çatışmaların fazla olduğu bir evliliğe sahip ebeveynlerin çocuklarının kaygı düzeyleri, çatışmasız yaşayan ebeveynlerin çocuklarının kaygı düzeyine oranla daha az olduğu ortaya çıkmıştır (Erbek ve ark., 2005).
Bireylerin sahip olduğu bağlanma stili, evliliği etkileyen unsurlardan belki de en önemlisidir. Yapılan çalışmalara göre güvenli bağlanma stiline sahip bireylerin evlilikleri doyuma ulaşmış ve uyumu sağlanmış evliliklerdir. Kaçınan bağlanma türüne sahip bireylerin evliliklerinde çıkan sorunlardan kaçındıkları, dolayısıyla çözüme ulaşamadıkları ve evliliklerindeki problemlerin giderek arttığı bir evlilik yaşadığı görülmüştür. Aynı zamanda kaygılı bağlanma türüne sahip bireylerin de sorunlar karşısında fazla kaygılı tavırları, çözümü bulunmuş olsa dahi tatmin olamadıkları bir evliliğe sahip oldukları da bulgular arasındadır.
Çözüm
Evlilik uyumunun olmadığını düşündüğünüz bir evlilik yaşıyorsanız, eşinizle aldığınız ortak bir karar ile Aile ve Çift Terapisi almanız aileniz, evliliğiniz, çocuğunuz ve özellikle kendiniz için çok sağlıklı bir yol olacaktır. Sizin mutsuzluğunuz hem eşinizi hem de çocuğunuzu önemli ölçüde etkileyecektir. Hatta mutsuzluğunuzun uzun süreli devamı sosyal ilişkilerinizi, çevrenizi ya da iş hayatınızı olumsuz derecede etkileyecek güce sahiptir.
Aldığınız terapide sorunlarınızın temeline inmeli, bu sorunlarla yüzleşmeli ve eşinizle konuşmalısınız. Bu süreçte en büyük yardımcınız da yine eşiniz ve terapistiniz olacaktır. Belirtilmesi gereken bir konu olarak; sorunlarınızın çözülmesi her zaman evliliğinizin devam edeceği anlamına gelmemektedir.
Alacağınız terapide evliliğiniz çok daha iyi yönde gitmesi, daha mutlu hissetmenizi ve sorunlarınızı çözme becerilerinizin gelişmesinin sağlanması hedeflenmektedir. Bu süreçte tekrar eşinize olan aşkınızı, sevginizi geri kazanmanız ve mutlu bir evliliğe geri dönmeniz hem eşiniz için hem de çocuk için sağlıklı olacaktır.
Stajyer Psikolog Sena BULAN
KAYNAKÇA
- Kublay, D., Oktan, V. (2015). Evlilik Uyumu: Değer Tercihleri ve Öznel Mutluluk Açısından İncelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5 (44), 25-35.
- Tutarel- Kışlak, Ş., Çavuşoğlu, Ş. (2006). Evlilik Uyumu, Bağlanma Biçimleri, Yüklemeler ve Benlik Saygısı Arasındaki İlişkiler. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 9 (9), 61-68.
- Erbek, E., Beştepe E., Akar, H., Eradamlar, N., Alpkan, R. L., (2005). Evlilik Uyumu. Düşünen Adam, 18 (1), 39- 47.
- Tutarel- Kışlak, Ş., Çabukça, F., (2002). Empati ve Demografik Değişkenlerin Evlilik Uyumu ile İlişkisi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 5(5).
- Yalçın, H. (2014). Evlilik Uyumu ile Sosyodemografik Özellikler Arasındaki İlişki. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3 (1), 250- 261.
Bizimle Nasıl İletişime Geçebilirsiniz?
Bireysel terapi, Oyun terapisi, Cinsel terapi, Aile-Çift Terapisi ve diğer alanlar için bizimle 0507 243 77 58 nolu numaradan iletişime geçebilirsiniz.